. Ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός, κύριος της Θεσσαλονίκης
(1204-1207) κατέλαβε την Εύβοια την άνοιξη του 1205 και τον Αύγουστο τη χώρισε σε τρία φέουδα, τα οποία παραχώρησε σε ευγενείς από τη Βερόνα.
Οι κάτοχοι αυτών των ηγεμονιών και οι διάδοχοί τους ονομάζονται γενικά
«triarchs» στα αγγλικά, λόγω του ενός τρίτου του νησιού στο οποίο
κυβέρνησε ο καθένας από αυτούς. Επιπλέον, λόγω της καταγωγής τους,
θεωρούνταν «Λομβαρδοί», και αυτό ήταν επίσης το όνομα που αποδιδόταν στους
υπηκόους τους6
. Ο Ravano dalle Carceri ένωσε τις τρεις ηγεμονίες υπό την
επικράτειά του για μια σύντομη περίοδο, από το 1208 έως το 1216, ωστόσο μετά τον θάνατό του
αναδύθηκαν εκ νέου ως ξεχωριστές πολιτικές Η Βενετία ίδρυσε ένα φυλάκιο στο Νεγροπόντε το 1211, αφού απέκτησε από τον Ραβάνο νταλέ Κάρτσερι μια εκκλησία και μερικά επιπλέον κτίρια.
Η Κοινότητα σταδιακά επέκτεινε την ιδιοκτησία της στην πόλη τα επόμενα χρόνια. Μέχρι το 1256 είχε καταφέρει να συγχωνεύσει τις διάσπαρτες αστικές της κτήσεις σε μια συμπαγή συνοικία που απολάμβανε καθεστώς ετεροδικίας. Η
συνοικία εκτεινόταν σε ένα μεγάλο τμήμα του Νεγροπόντε και κάλυπτε ολόκληρη τη δυτική πλευρά της πόλης, κατά μήκος της οποίας αγκυροβολούσαν τα πλοία. Φαίνεται ότι τα όρια που είχαν επιτευχθεί μέχρι το 1256 διατηρήθηκαν μέχρι το 1390.
Το μη βενετσιάνικο τμήμα του Νεγροπόντε κυβερνιόταν από κοινού από τους «Λομβαρδούς» άρχοντες από τον θάνατο του Ραβάνο νταλέ Κάρτσερι το
Τον δέκατο τέταρτο αιώνα, η Βενετία επέκτεινε σταδιακά τη δικαιοδοσία της πέρα από τα όρια της δικής της συνοικίας εις βάρος των τριάρχων,
και τελικά ένωσε την πόλη υπό την αποκλειστική της κυριαρχία το 13908
.
Μέχρι τη δεκαετία του 1340, οι κτήσεις της Βενετίας στην Εύβοια περιορίζονταν στην
αστική συνοικία της στο Νεγροπόντε, εκτός από το 1256 έως το 1262, όταν κατείχε επίσης αγροτικές περιοχές. Η Κοινότητα, ωστόσο, έπαιξε κρίσιμο ρόλο
και από τα μέσα του δέκατου τρίτου αιώνα ήταν σαφώς η κύρια πολιτική και
στρατιωτική δύναμη στο νησί. Το 1256 τάχθηκε στο πλευρό μιας φεουδαρχικής διαμάχης με
δύο από τους τριάρχες του νησιού εναντίον του επικυρίαρχού τους, Πρίγκιπα Γουλιέλμου Β΄ του
Φραγκου Μοριά (1246-1278). Κατά πάσα πιθανότητα, σε αυτό το πλαίσιο και σε
συμφωνία με αυτούς τους τριάρχες, η Βενετία κατέλαβε το μη βενετσιάνικο τμήμα του Νεγροπόντε, το οποίο έχασε από τους συμμάχους του Πρίγκιπα λίγο αργότερακαι
την ανέκτησε τον επόμενο χρόνο. Ο πόλεμος μεταξύ των δύο πλευρών
συνεχίστηκε στην Εύβοια μέχρι το 1258. Η Βενετία κατάφερε να ενισχύσει την πολιτική της θέση στο νησί, παρά τους συμβιβασμούς που αναγκάστηκε
να αποδεχτεί το 12629
. Στην επόμενη περίοδο συνέβαλε αποφασιστικά στην
αποτυχία των βυζαντινών προσπαθειών να ανακτήσουν ολόκληρη την Εύβοια,
η οποία διήρκεσε από το 1271 έως το 1296. Η στρατιωτική δραστηριότητα της Αυτοκρατορίας
διεξήχθη εν μέρει για λογαριασμό της από τον Λατίνο Λικάριο της Καρύστου ή με
τη βοήθειά του10
. Το 1317 και το 1327 η Βενετία απέτρεψε επίσης τις προσπάθειες
των Καταλανών που κυβερνούσαν το Δουκάτο των Αθηνών να καταλάβουν τον Νεγροπόντε 11
.
Επέκτεινε στη συνέχεια την κυριαρχία της εκτός πόλης σε διάφορα στάδια. Το
1342 απέκτησε τη Λάρμενα, στη νότια κυριαρχία του νησιού.
Το 1359 αγόρασε την Κάρυστο και τα εδάφη της από τον Αραγωνέζο άρχοντά της, Μπονιφάτσιο Φαντρίκ, αλλά δεν κατάφερε να τα καταλάβει μέχρι το 1365 ή το 1366. Ο θάνατος των δύο εναπομεινάντων τριαρχών, αντίστοιχα το 1383 και το 1390, επέτρεψε στη Βενετία να προσαρτήσει τα εδάφη της και να επιτύχει ενοποίηση του νησιού υπό την κυριαρχία του12. Αυτή η κατάσταση παρέμεινε μέχρι την οθωμανική κατάκτηση του 1470.
Η επιβολή της λατινικής κυριαρχίας στην Εύβοια το 1205 ξεκίνησε κάποιες βραχυπρόθεσμες αλλά και μακροπρόθεσμες δημογραφικές εξελίξεις. Το πρώτο και
πιο προφανές αποτέλεσμα ήταν η εγκατάσταση Λατίνων ιπποτών και απλών ανθρώπων, η οποία ξεκίνησε λίγο μετά την κατάκτηση. Το πρώιμο στάδιο αυτής της εγκατάστασης συμβάδισε με την δήμευση αστικής και αγροτικής
γης, σπιτιών, πηγών εσόδων και δικαιωμάτων, και την κατανομή τους σε
νεοφερμένους. Δεν γνωρίζουμε την έκταση καμίας από αυτές τις διαδικασίες,
ωστόσο είναι σαφές ότι επηρέασαν Έλληνες όλων των βαθμίδων, γαιοκτήμονες και
γαιοκτήμονες, λαϊκούς ή εκκλησιαστικούς, καθώς και κατοίκους των πόλεων και
αγρότες, αν και με διαφορετικούς τρόπουςΣε κάθε περίπτωση, στέρησαν από τους ντόπιους Έλληνες άρχοντες την πολιτική τους δύναμη, μέρος ή το σύνολο των πόρων τους, και τα αυτοκρατορικά αξιώματα στα οποία είχαν υπηρετήσει ορισμένοι από αυτούς. Η επιδείνωση της κοινωνικής και οικονομικής τους κατάστασης ώθησε ορισμένους από αυτούς, πιθανώς τους πιο εξέχοντες, να εγκαταλείψουν την Εύβοια τα χρόνια αμέσως μετά την
κατάκτηση.13 Οι άλλοι παρέμειναν στο νησί. Πράγματι, οι συμφωνίες
που συνήψε η Βενετία με τον Ravano dalle Carceri το 1209 και το 1211 και
με τους διαδόχους του το 1216 αναφέρονται συγκεκριμένα στους «greci magnates»
μεταξύ των υπηκόων αυτών των αρχόντων14
. Οι άρχοντες πιθανώς
ενσωματώθηκαν στο φεουδαρχικό δίκτυο που είχαν δημιουργήσει οι κατακτητές, όπως
στο Φραγκικό Πριγκιπάτο του Μορέως. Ωστόσο, δεν βρίσκονται
σε εξέχουσες διοικητικές θέσεις, ούτε έπαιξαν κανένα πολιτικό
ρόλο όπως ορισμένοι από τους ομολόγους τους αυτής της περιοχής τον δέκατο τέταρτο
και τις πρώτες δεκαετίες του δέκατου πέμπτου αιώνα15
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου