Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 2025

Καλήν εσπέραν άρχοντες,

Καλήν εσπέραν άρχοντες, κι αν είναι ορισμός σας… Από νωρίς το πρωί αντιλαλούσανε οι ρούγες κάθε παραμονή Χριστουγέννων. Πηγαίνανε πάνω κΚαλήν εσπέραν άρχοντες, κι αν είναι ορισμός σας… Από νωρίς το πρωί αντιλαλούσανε οι ρούγες κάθε παραμονή Χριστουγέννων. Πηγαίνανε πάνω κάτω τα κοπέλια, μόνα τους ή σε ομάδες, να πούνε τα κάλαντα και να βρούνε δικαιολογία να γυρίζουνε ολημερίς μες στο χωριό χωρίς να τα μαλώσει κανένας που αργήσανε. Αλλος κρατούσε τρίγωνο, άλλος λαγούτο, άλλος μια λύρα ή ένα σφυροχάμπιολο κι άλλος μονάχα τη φωνή του.


Σόμπες και παραστιές ανάβανε απ’ το χάραμα κι αχνίζανε παντού οι καμινάδες. Είχανε σφάξει οι νοικοκύρηδες τον χοίρο, φτιάχνανε κι οι κυράδες τα γλυκά τους κι ανοίγανε φύλλο για τα καλιτσούνια τους, τα παραγεμισμένα με αγριόχορτα. Μοσκοβολούσε η γειτονιά μάραθο και τσιγαρισμένο ξύγκι. Χτυπάγανε τις πόρτες οι πιτσιρικάδες, λέγανε το τραγούδι τους –άλλοι με πάθος κι άλλοι βαριεστημένα, ανάλογα τα κέφια, μα και το σπιτικό που τους υποδεχότανε– και περιμένανε το κέρασμα μες στο καλάθι που κρατούσε ο πιο μικρός απ’ την παρέα. Μελομακάρουνα και κουραμπιέδες, ρόγδια και καλιτσούνια, μανταρινοπορτόκαλα, ό,τι βρισκόταν στον καθένα. Κι αν τύχαινε ανέλπιστα να πέσει και κανένα δίφραγκο, προμήνυε γερό καβγά για το μοιράσι· συνήθως ο συμβιβασμός κατέληγε σε σβούρες ή

ΚΑΛΑΝΤΑ


Χριστούγεννα Πρωτούγεννα πρώτη γιορτή του χρόνου

για ‘βγάτε, ιδέστε, μάθετε το που ο Χριστός γεννιέται.

Γεννιέται κι αναθρέφεται με μέλι και με γάλα

το μέλι τρων οι άρχοντες, το γάλα οι αφεντάδες

και το μελισσοχόρταρο το λούζουντ' οι κυράδες.

Κυρά ψηλή, κυρά λιγνή, κυρά γαϊτανοφρύδα

κυρά μ' όντας στολίζεσαι να πας στην εκκλησιά σου

βάνεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αγκάλη

και τον καθάριο αυγερινό τον βάνεις δαχτυλίδι.

Εδώ που καλαντίσαμε πέτρα να μη ραΐσει

και ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνους πολλούς να ζήσει.

Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε

μόνο σας αγαπούσαμε κι ήρθαμε να σας δούμε.

Δώστε μας και τον κόκορα δώστε μας και την κότα

δώστε μας και πέντε - έξι αυγά να πάμε σ' άλλη πόρτα.

Καλήν εσπέραν άρχοντες

Καλήν εσπέραν άρχοντες, κι αν είναι ορισμός σας… Από νωρίς το πρωί αντιλαλούσανε οι ρούγες


κάθε παραμονή Χριστουγέννων. Πηγαίνανε πάνω κάτω τα κοπέλια, μόνα τους ή σε ομάδες, να πούνε τα κάλαντα και να βρούνε δικαιολογία να γυρίζουνε ολημερίς μες στο χωριό χωρίς να τα μαλώσει κανένας που αργήσανε. Αλλος κρατούσε τρίγωνο, άλλος λαγούτο, άλλος μια λύρα ή ένα σφυροχάμπιολο κι άλλος μονάχα τη φωνή του.
Σόμπες και παραστιές ανάβανε απ’ το χάραμα κι αχνίζανε παντού οι καμινάδες. Είχανε σφάξει οι νοικοκύρηδες τον χοίρο, φτιάχνανε κι οι κυράδες τα γλυκά τους κι ανοίγανε φύλλο για τα καλιτσούνια τους, τα παραγεμισμένα με αγριόχορτα. Μοσκοβολούσε η γειτονιά μάραθο και τσιγαρισμένο ξύγκι.
Χτυπάγανε τις πόρτες οι πιτσιρικάδες, λέγανε το τραγούδι τους –άλλοι με πάθος κι άλλοι βαριεστημένα, ανάλογα τα κέφια, μα και το σπιτικό που τους υποδεχότανε– και περιμένανε το κέρασμα μες στο καλάθι που κρατούσε ο πιο μικρός απ’ την παρέα. Μελομακάρουνα και κουραμπιέδες, ρόγδια και καλιτσούνια,

Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2025

«Δουλεύαμε σκληρά, παιδί μου»,


ΣΤΙΣ ΑΚΡΕΣ του δρόμου, εκεί που οι ταμπέλες γράφουν Αχλαδερή, Μονόδρι, Βρύση, η ιστορία μοιάζει να έχει παγώσει σε μια αιώνια αναμονή. Είναι οι εργάτες του λιγνιτωρυχείου Αλιβερίου, φιγούρες σκαμμένες από την ίδια τη γη που δάμαζαν, που στέκονται ακόμα εκεί, στη νοητή γραμμή της επιστροφής. Με το βλέμμα καρφωμένο στο βάθος του ορίζοντα, περιμένουν τα φορτηγά-καμιόνια, εκείνα τα βαριά οχήματα που θα τους μεταφέρουν πίσω στη ζωή, πίσω στη ζεστασιά ενός σπιτικού που τους καρτερά.


Η βάρδια έχει τελειώσει, όμως το βάρος της δεν τους εγκαταλείπει. Κατάκοποι, με τα χέρια ροζιασμένα και τις πλάτες κυρτές από τον μόχθο, νοσταλγούν τη λύτρωση. Ένα πιάτο ζεστό φαγητό και λίγες ώρες ύπνου πριν το επόμενο προσκλητήριο. Τα πρόσωπά τους, όταν τα κοιτάς σήμερα στις παλιές φωτογραφίες, μοιάζουν με ήρωες από ασπρόμαυρο κινηματογράφο μιας Ελλάδας που δεν λύγισε. Είναι πρόσωπα γνωστά, δικά μας, που κουβαλούν πάνω τους μια ολόκληρη εποχή, τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, τότε που η μοίρα της Εύβοιας γραφόταν με κάρβουνο και αλμύρα.

Στις γαλαρίες του Μπρινιά, εκεί που το φως του ήλιου δεν έφτανε ποτέ, ο Μήτσος,

Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2025

Το φεγγάρι και ο ήλιος


Το φεγγάρι και ο ήλιος ήταν κάποτε φίλοι και βάδιζαν στον ουρανό χέρι με χέρι. Μια μέρα όμως μπροστά σε μια βρύση μάλλωσαν για το ποιός φέγγει περισσσότερο. Μέτα από τα λόγια, πιάστηκαν στα χέρια και σε μια στιγμή ο ήλιος άρπαξε μια φούχτα λάσπη και την πέταξε με θυμό

Σταχομαζώχτρα




Μεγάλην εξέφρασεν έκπληξιν η γειτόνισσα, το Ζερμπινιώ, ιδούσα τη ημέρα των Χριστουγέννων του 1878, την θειά-Αχτίτσα, φορούσαν καινουργή μανδήλαν, και τον Γέρο και την Πατρώνα με καθαρά υποκαμισάκια και με νέα πέδιλα. Τούτο δε διότι ήτο γνωστότατον, ότι η θειά-Αχτίτσα

Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025

Όταν συνάντησα το Νίκο Τσιφόρο!.. »


 Όταν συνάντησα το Νίκο Τσιφόρο!.. »           

                         ( Χριστουγεννιάτικο Διήγημα  )

                Διασκευάζει  ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος » 

                           « Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα »

                                     Πριν ξεκινήσουμε...

Όταν ο Καζαντζάκης « συνάντησε » τον Νίτσε στην Παριζιάνικη Βιβλιοθήκη της Αγίας Γενεβιέβης ( με τη μεσολάβηση κάποιας φοιτήτριας )...δεν ήξερε τίποτα-μα τίποτα γι΄αυτόν!.. Ήταν που το μοιραίο βιβλίο του « Ζαρατούστρα »...τους γνώρισε!..

Όταν στα εφηβικά-μαθητικά μου χρόνια « συνάντησα » ( με τη μεσολάβηση του μεγάλου μου αδελφού ) το Νίκο Τσιφόρο...δεν ήξερα τίποτα-μα τίποτα γι΄αυτόν!..Ήταν που οι βδομαδιάτικες του τότε « Ρομάντζου » - « Ιστορίες που γράφει η ζωή » - με φέραν σε πρώτη γνωριμία μαζί του!..

Στις φλόγες «Κατράντζος» και «Μινιόν»…





Σκοτεινή υπόθεση παρακρατικών τρομοκρατικών ομάδων με κύριο στόχο το ελληνικό λιανεμπόριο.
Το μπαράζ αυτό των εμπρηστικών επιθέσεων έβαλε την «ταφόπλακα» στο ελληνικό

Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου 2025

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΎΓΕΝΝΑ ΤΟΥ ΤΕΜΠΈΛΗ (Χριστουγεννιάτικο διήγημα του Αλέξανδρου Πα...

hι αρχείο ήχου, mp3ttps://www.orp.gr/p/op84,13.mp3



"Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη" είναι ένα διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που παρουσιάζει την ιστορία του μαστρο-Παύλου, ενός φτωχού και τεμπέλη ναυτικού, που τα Χριστούγεννα βρίσκεται έξω από το σπίτι της γυναίκας του και του μικρού του παιδιού, ζητώντας μεζέ, αλλά δέχεται προσβολές, βρισιές και την αποξένωση από την οικογένειά του, η οποία τον έχει διώξει και τον έχει εγκαταλείψει, δείχνοντας την τραγική πλευρά της φτώχειας και της κοινωνικής απομόνωσης την περίοδο των εορτών.

Ο Γέρο Χρόνος και άλλα παιδικά διηγήματα σελίδα 30-32


–Να προσέχεις, παιδί μου, ακούς; Να κάνεις, ότι πρέπει να και να προσέχεις την υγεία σου. Μην ξεχνάς ακόμα πως εγώ η έρημη θα καρδιοχτυπώ εδώ πέρα ώσπου να πάρω γράμμα σου. -Καλά, μάννα, καλά. Έννοια σου, μη φοβάσαι, είπα. Ένα παλληκάρι ως 22 χρονών με στολή δεκανέα, βάδιζε αργά πλάι σε μια συμπαθητική χωριάτισσα με γκρίζα μαλλιά, που στα κόκκινα από το κλάμα μάτια της, σιγοτρέμανε δυο δάκρυα. Ο νέος την κοίταζε κρυφά με εξαιρετική συμπόνια, όσο βαδίζανε προς το σταθμό του μικρού

Με λένε Στάλιν”




Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Στάλιν -γεννήθηκε σαν σήμερα το 1878

Εδώ μια ''μαρτυρία'' απο το Ν. Καζαντζάκη, από το βιβλίο του ''Αναφορά στο Γκρέκο'': 

Με λένε Στάλιν ...

... ''Ήταν η εποχή, σαν παραμύθι μας φαίνεται τώρα που οι μεγάλοι δούκες στη Ρουσία, όταν μεθούσαν, έστηναν γραμμή στα πάρκα τους μουζίκους και μάθαιναν πάνω τους σκοποβολή. Μα οι εργάτες είχαν αρχίσει να οργανώνουνται, κι η τσαρική αστυνομία κάθε τόσο έπιανε τους αρχηγούς της εργατιάς, τους φυλάκιζε, τους ξόριζε στη Σιβηρία, τους σκότωνε. 

Απο τον Γιώργο Σπύρου

Φίλε Γιώργο
Ο πόνος της απώλειάς σου είναι ασύμμετρος.

Όχι μόνο γιατί υπήρξες ένας άνθρωπος της αλληλεγγύης και της προσφοράς.
Όχι μόνο γιατί υπηρέτησες τρεις θητείες την αυτοδιοίκηση από τη θέση του δημάρχου, χωρίς έστω ένας ελάχιστος σπίλος να αγγίξει την τιμή σου και χωρίς την παραμικρή αμφιβολία να σκιάσει το έργο σου.
Όχι μόνο γιατί είχες το θάρρος να ορθώνεις ανάστημα όταν οι άλλοι έσκυβαν και να έχεις φωνή όταν οι άλλοι σιωπούσαν.
Ο πόνος για το μισεμό σου είναι απύθμενος, γιατί αφιέρωσες απλόχερα κάθε ικμάδα της υπάρξεώς σου, σε όλους ανεξαίρετα γύρω σου, ενεργώντας πάντα και μόνο απο καρδιάς.
Με αγάπη. Χωρίς υπολογισμούς και χωρίς υστεροβουλίες.
Αυτό είναι που μας κάνει να πονάμε τόσο πολύ αυτή την ύστατη στιγμή του αποχωρισμού και βάζει σε δεύτερη μοίρα το δυσαναπλήρωτο κενό που αφήνεις στην αυτοδιοίκηση.
Ένα κενό που υπερβαίνει κατά πολύ την τοπική κλίμακα του Δήμου σου.
Αυτό είναι που σε κατατάσσει μεταξύ των Αγίων της αυτοδιοίκησης.
Καλό σου ταξίδι φίλε Γιώργο Ψαθά.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΨΑΘΑΣ Η ΑΚΟΥΛΟΥΘΙΑ